ذهن‌باز

چطور با تغییر نگاه، حالمان را تغییر دهیم؟

تیم ذهن‌باز · ۱۹ مهر ۱۴۰۵ · ۲۳ دقیقه صوت · ۴ دقیقه مطالعه

سلامت روانمغزاندرو هوبرمن

🎧 شنیدن این قسمت در تلگرام چطور با تغییر نگاه، حالمان را تغییر دهیم؟

در یک مطالعه، افراد سالمند و بازنشسته‌ای را که تصور می‌شد دیگر نمی‌توانند به جامعه کمکی کنند، به تدریس خصوصیِ دانش‌آموزانِ در معرض خطر گماردند. اسکن‌های مغزی نشان داد هیپوکامپ‌شان، به‌ویژه در مردان، رشد فیزیکی کرد. اما میتوکندری‌ها، همان مراکز تولید انرژی سلول، به افکار و احساساتِ روزمره‌ی ما حساس‌اند و احساسات مثبت در پایان یک روز پراسترس می‌تواند تولید انرژی سلولی را افزایش دهد. پای «پذیرش رادیکال» هم به میان می‌آید؛ جایی که ممکن است سخت مخالف باشی.

استرس و تأثیر ذهن بر بدن

اندرو هوبرمن و دکتر الیسا اپل در گفت‌وگوی خود مفهوم استرس را موشکافی می‌کنند. دکتر اپل توضیح می‌دهد که استرس لزوماً پدیده‌ای مخرب نیست، بلکه کلمه‌ای است که برای زمان‌هایی به کار می‌رود که احساس می‌کنیم چالش‌ها از منابع و توانایی‌های ما فراتر رفته‌اند. واکنش به استرس برای بقای انسان ضروری است، اما مشکل زمانی آغاز می‌شود که انسان‌ها با افکار و نشخوار فکری، این واکنش را در ذهن زنده نگه می‌دارند و بدن را در حالت تسلط سیستم سمپاتیک و هوشیاری بیش‌ازحد قرار می‌دهند. ادعا می‌شود که این حالتِ آماده‌باش نیازمند انرژی فراوانی است و ذخایر تولیدشده توسط میتوکندری‌ها را به‌سرعت مصرف می‌کند. برای مدیریت این تفکر بیش‌ازحد، سه رویکرد اصلی مطرح می‌شود: استفاده از استراتژی‌های ذهنی برای تغییر باورها، تمرکز بر بدن برای سوزاندن فیزیکی استرس و تغییر فعالیت آمیگدال، و در نهایت تغییر محیط فیزیکی با افزودن نشانه‌های آرامش‌بخش برای القای احساس امنیت.

چالش در برابر تهدید

واکنش بیولوژیکی انسان‌ها به استرس می‌تواند به دو شکلِ متمایزِ تهدید یا چالش بروز کند. وقتی افراد استرس را یک تهدید برای بقا یا غرورِ خود ارزیابی می‌کنند، بدن آن‌ها با انقباض شدید عروق و ترشح بالای کورتیزول واکنش نشان می‌دهد. اما اگر همان موقعیت به چشم یک چالش و فرصتِ قابل‌حل دیده شود، برون‌ده قلبی افزایش یافته و جریان خون و اکسیژن‌رسانی به مغز برای حل مسئله بهتر می‌شود. در این بخش ادعا می‌شود افرادی که با دیدگاه چالشی با استرس روبه‌رو می‌شوند، التهاب بدنی کمتری دارند و به دلیل داشتن تلومرهای طولانی‌تر، روند پیریِ کندتری را تجربه می‌کنند. دکتر اپل برای درک بهترِ این موضوع به تفاوت شیر و غزال اشاره می‌کند؛ غزال برای فرار از مرگ دچار واکنش تهدید و انقباض عروق می‌شود، اما شیر برای به دست آوردن یک وعده غذایی هیجان‌زده است و واکنش چالشی نشان می‌دهد. بر اساس یک مطالعه روی سالمندانِ بازنشسته، زمانی که این افراد برای آموزش به دانش‌آموزانِ در معرض خطر وارد مدارس شدند، با وجود رویارویی با یک چالش جدید، بخش هیپوکامپ مغز آن‌ها به‌ویژه در مردان رشد چشمگیری پیدا کرد.

میتوکندری‌ها و پذیرش رادیکال

استرس‌های مزمن مانند مراقبت همیشگی از یک فرد نیازمند، اثرات عمیقی بر سلامت در سطح سلولی می‌گذارند. بر اساس مطالعه‌ای مرتبط با مقاله پیکارد در سال ۲۰۱۸ و بررسی‌های مارتین بیر روی انسان‌ها، ادعا می‌شود مادرانی که در شرایط پراسترس از کودکان خود مراقبت می‌کنند، فعالیت میتوکندریایی ضعیف‌تری دارند و در نتیجه سلول‌هایشان انرژی کمتری تولید می‌کند. با این حال، تجربه کردن احساسات مثبت در ساعات پایانیِ یک روزِ سخت با بهبود عملکرد میتوکندری‌ها در ارتباط است. در مواجهه با شرایط مزمن و غیرقابل‌تغییر، استراتژیِ «پذیرش رادیکال» پیشنهاد می‌شود. دکتر اپل وضعیت تقلا برای حل مشکلاتِ لاینحل را به کشیدنِ طنابی متصل به یک دیوار آجری تشبیه می‌کند که در نهایت فقط دستان فرد را زخمی می‌کند. دکتر اپل می‌گوید: «چه می‌شود اگر فقط طناب را رها کنید؟» رها کردنِ طناب، دیوار را جابه‌جا نمی‌کند، اما انرژیِ گران‌بهای فرد را برای کنترلِ بخش‌های دیگر زندگی آزاد می‌سازد.

جمع‌بندی

مدیریت استرس نیازمندِ در اختیار داشتنِ ابزارهای متنوعی برای مواجهه با امواج غیرقابل‌پیش‌بینی زندگی است. در برخی مواقع باید با قدرت به دل مشکلات رفت و با آن‌ها مبارزه کرد، اما در مواقعی که با دیواری غیرقابل‌تغییر روبه‌رو می‌شویم، باید عقب نشست و تقلا را رها کرد. رسیدن به تاب‌آوری نیازمند پذیرش عدم قطعیت در آینده و نگاه کردن به اتفاقات با حسِ رهایی و کنجکاوی است. در نهایت، تواناییِ انسان در خلق یک روایتِ منسجم و هدفمند از تجربیاتش همان چیزی است که او را قادر می‌سازد تا تفسیری سازنده از شرایط سخت بسازد و از فرسودگی ناشی از استرس‌های روزمره در امان بماند.

نکته‌های این قسمت

ماجرا

در یک مطالعه‌ی مشخص، افراد سالمند و بازنشسته‌ای را که تصور می‌شد دیگر نمی‌توانند به جامعه کمکی کنند، برای تدریس خصوصی به دانش‌آموزانِ در معرض خطر وارد مدارس کردند؛ اسکن‌های مغزیِ ثبت‌شده نشان داد که این چالشِ جدید و معنادار باعث رشدِ فیزیکیِ «هیپوکامپ» در مغزِ این افراد، به‌ویژه در مردان شد.

حرف عجیب

میتوکندری‌ها (مراکز تولید انرژی سلول‌ها) مستقیماً به افکار و احساساتِ روزمره‌ی ما حساس هستند و داشتن احساسات مثبت در پایان یک روز پراسترس می‌تواند تولید انرژی سلولی را در بدن افزایش دهد.

حرف بحث‌برانگیز

ایده «پذیرش رادیکال» و توصیه‌ی گوینده به رها کردنِ طناب و دست کشیدن از تلاش برای حل مشکلاتِ غیرقابل‌تغییر (مثل شرایط دشوار مراقبت از یک بیمارِ همیشگی)، موضوعی است که ممکن است شنونده به‌شدت با آن مخالفت کند و آن را معادلِ تسلیم شدن بداند.

مناسب برای

این محتوا دقیقاً به درد کسانی می‌خورد که درگیرِ نشخوار فکری، تنش‌های بدنیِ پنهان یا استرس مزمن (مثل مراقبت از عزیزان) هستند و راهکاری علمی برای مدیریت ذهن و تبدیل استرس به رشد می‌خواهند.

این قسمت خلاصه‌ای فارسی است از منبع اصلی.

شنیدن در کانال پادمی

پادمی را در تلگرام دنبال کن

خلاصهٔ فارسی و شنیدنیِ بهترین گفت‌وگوها و سخنرانی‌های جهان، هر قسمت به‌محضِ انتشار.

عضویت در کانال پادمی

قسمت‌های مرتبط